wiezegtwat.com

AI-analyse van politieke bias in Nederlands nieuws

Toon ruwe analyse JSON
[
  {
    "topic": "EU",
    "roundup_title": "EU versnelt spaar- en investeringsunie",
    "roundup_description": "De Europese Commissie wil sneller integreren via een kopgroep als 27 lidstaten blokkeren; Nederland positioneert zich als voorloper in verdieping van de interne markt.",
    "roundup_date": "2026-02-12T22:28:37+01:00",
    "comparison": "AD en NOS behandelen hetzelfde Commissie-plan (spaar-/investeringsunie, interne markt) maar leggen andere accenten. AD framet het als Von der Leyen die ‘haast maakt’ en Nederland dat wil aansluiten bij een ‘kopgroep’ (politiek-strategisch spel, tempo en positie). NOS verbreedt naar ‘versterken interne markt’ en benadrukt procedurele route (desnoods met minder landen), met meer uitleg en minder personalisering. Blinde vlek bij beide: distributieve gevolgen (winnaars/verliezers per sector/inkomen), democratische legitimiteit van ‘coalitions of the willing’ en risico op tweedeling binnen de EU.",
    "source_insights": [
      {
        "name": "AD",
        "bias": "Centrum",
        "framing_score": 6,
        "bias_index": 5,
        "key_observation": "Legt nadruk op leiderschap en snelheid (‘haast maken’) en op Nederland als deel van een ‘kopgroep’, wat competitie/positie benadrukt boven inhoudelijke beleidsafwegingen."
      },
      {
        "name": "NOS",
        "bias": "Centrum",
        "framing_score": 4,
        "bias_index": 3,
        "key_observation": "Meer technocratisch en uitleggend: interne markt versterken, procedure en haalbaarheid; minder waarderende taal, minder focus op personen."
      }
    ]
  },
  {
    "topic": "Energie",
    "roundup_title": "Zorgen over overvol stroomnet provincies",
    "roundup_description": "Provincies en brancheorganisaties dringen aan op snelle maatregelen tegen netcongestie, omdat nieuwe aansluitingen dreigen stil te vallen en economische groei en woningbouw geraakt worden.",
    "roundup_date": "2026-02-12T22:07:57+01:00",
    "comparison": "Alleen NOS levert hier berichtgeving, waardoor bronvergelijking beperkt is. NOS kiest een probleem-oplossingsframe met urgentie (‘op korte termijn maatregelen’) en laat vooral bestuurlijke en sectorale actoren aan het woord. Blinde vlek: verdelingskeuzes (wie wordt afgeschakeld/voorrang), rol van marktprikkels en prijssturing, en politieke verantwoordelijkheid (rijk vs netbeheerders vs provincies) blijven relatief onderbelicht door het consensus/managementperspectief.",
    "source_insights": [
      {
        "name": "NOS",
        "bias": "Centrum",
        "framing_score": 5,
        "bias_index": 4,
        "key_observation": "Benadrukt urgentie en bestuurderszorgen; focust op praktische ingrepen en consequenties, minder op ideologische keuzes of schuldvraag."
      }
    ]
  },
  {
    "topic": "Klimaat",
    "roundup_title": "VS draait klimaatbasisregelgeving terug",
    "roundup_description": "De Amerikaanse overheid haalt de wetenschappelijke onderbouwing weg onder klimaatregels, wat gevolgen kan hebben voor emissiebeleid, rechtszaken en internationale klimaatambities.",
    "roundup_date": "2026-02-12T21:09:27+01:00",
    "comparison": "NOS en Het Parool beschrijven dezelfde Amerikaanse koerswijziging maar met verschillende normatieve lading. NOS zet het als institutioneel-juridisch verhaal neer (intrekken ‘endangerment finding’ als basis voor wetgeving), met veel context en implicaties voor beleid. Het Parool kiest scherpere, moreel geladen framing (‘broeikasgassen vrij baan’, ‘kolenkampioen’) en personaliseert sterker rond Trump, wat de maatregel neerzet als bewuste pro-fossiel keuze. Blinde vlek bij beide: tegenargumenten/claims van de Amerikaanse regering (bv. deregulering, economische kosten) worden beperkt uitgewerkt, net als de concrete effecten per sector en de verwachte juridische tegenreactie op deelstaatniveau.",
    "source_insights": [
      {
        "name": "NOS",
        "bias": "Centrum",
        "framing_score": 5,
        "bias_index": 4,
        "key_observation": "Institutionele uitleg en juridische context centraal; minder retoriek, meer mechanisme (wat wordt ingetrokken en waarom dat beleidsmatig telt)."
      },
      {
        "name": "Het Parool",
        "bias": "Links",
        "framing_score": 7,
        "bias_index": 7,
        "key_observation": "Sterk normatief en persoonsgericht: zet beleid neer als ‘vrij baan’ voor vervuiling en koppelt het aan ‘kolenkampioen’-frame, waardoor intentie en schuld benadrukt worden."
      }
    ]
  },
  {
    "topic": "Politiek",
    "roundup_title": "Nederlands politieke landschap: kabinet en FVD",
    "roundup_description": "Berichtgeving over nieuwe kabinetssamenstelling en politieke normalisering van radicaal-rechts, plus zorgen in de Kamer over rechts-extremisme bij Forum voor Democratie.",
    "roundup_date": "2026-02-12T22:00:00+01:00",
    "comparison": "NRC domineert dit onderwerp en gebruikt twee frames: (1) analyserend/duidend over de erfenis van kabinet-Schoof (normalisering uiterst rechts) met duidelijke normatieve duiding, en (2) parlementaire worsteling rond FVD met focus op democratische grenzen en respons van partijen. Volkskrant heeft titels over het nieuwe kabinet (staatssecretarissen) en een profiel van een landbouwminister; dat suggereert een meer persoons- en bestuurskundige invalshoek, maar inhoud ontbreekt in de dataset waardoor vergelijking op framing beperkt is. Blinde vlek: beleidseffecten voor specifieke dossiers (asiel, economie, klimaat) krijgen minder ruimte dan meta-politiek (taboes, normalisering, partijstrategieën); ook perspectieven van kiezers/achterban en juridische definities van ‘rechts-extremisme’ blijven vaak impliciet.",
    "source_insights": [
      {
        "name": "NRC",
        "bias": "Centrum-Links",
        "framing_score": 7,
        "bias_index": 6,
        "key_observation": "Sterke interpretatieve duiding (‘taboe weg’) en nadruk op democratische normstelling rond radicaal-rechts; minder neutraal registrerend, meer verklarend."
      },
      {
        "name": "Volkskrant",
        "bias": "Links",
        "framing_score": 6,
        "bias_index": 5,
        "key_observation": "Lijkt (op basis van koppen) te focussen op personele macht/rollen in nieuw kabinet en portrettering van bewindspersonen, wat beleid kan personaliseren; details ontbreken."
      }
    ]
  },
  {
    "topic": "Buitenland",
    "roundup_title": "Machtsstrijd en repressie in buitenland",
    "roundup_description": "Artikelen belichten verkiezingen na revolutie, politieke chantagecampagnes en repressie tegen critici, plus escalatie in een burgeroorlog met grote humanitaire gevolgen.",
    "roundup_date": "2026-02-12T22:47:18+01:00",
    "comparison": "AD en NOS behandelen autoritaire drukmiddelen en repressie, maar met andere stijl. AD gebruikt sterk normatieve taal (‘militaire dictatuur’) en zoomt in op individuele slachtoffers (Cuba) om morele urgentie te creëren. NOS kiest bij Hongarije voor het ‘smeercampagne/sekstape’-frame: institutionele politiek en medialogica, met aandacht voor verkiezingscontext en strategie. NRC over Bangladesh legt nadruk op democratische transitie (‘eerste vrije verkiezingen’) en positioneert partijen ideologisch (seculier), wat het verhaal ordent als herstel na revolutie. Volkskrant over Soedan (kop) lijkt conflict-dynamiek te duiden (‘frontlinie verschuift’), maar details ontbreken. Blinde vlek over alle bronnen heen: beperkte aandacht voor Nederlandse/EU-belangen en beleidsreacties (sancties, asielstromen, hulp), en risico dat persoonsverhalen (Cuba) of schandaalframing (Hongarije) structurele oorzaken overschaduwen.",
    "source_insights": [
      {
        "name": "AD",
        "bias": "Centrum",
        "framing_score": 7,
        "bias_index": 6,
        "key_observation": "Moreel geladen autoritarisme-frame met focus op onderdrukking en individuele casus; beperkt ruimte voor regime-argumenten of geopolitieke context."
      },
      {
        "name": "NOS",
        "bias": "Centrum",
        "framing_score": 5,
        "bias_index": 4,
        "key_observation": "Strategisch-politiek frame rond Hongarije: campagnevoering, instituties en verkiezingsdynamiek; minder expliciete morele kwalificaties dan AD."
      },
      {
        "name": "NRC",
        "bias": "Centrum-Links",
        "framing_score": 5,
        "bias_index": 4,
        "key_observation": "Transitie- en democratiseringsframe: verkiezingen als mijlpaal na revolutie; relatief weinig over mogelijke nieuwe machtsconcentratie of belangen van leger/elite."
      },
      {
        "name": "Volkskrant",
        "bias": "Links",
        "framing_score": 5,
        "bias_index": 4,
        "key_observation": "Kop suggereert duidende oorlogsjournalistiek over Soedan met nadruk op geweldsdynamiek; zonder artikeltekst blijft framingverschil niet te verifiëren."
      }
    ]
  }
]
EU
12 februari 2026

EU versnelt spaar- en investeringsunie

De Europese Commissie wil sneller integreren via een kopgroep als 27 lidstaten blokkeren; Nederland positioneert zich als voorloper in verdieping van de interne markt.

2 nieuwsbronnen
AD
Legt nadruk op leiderschap en snelheid (‘haast maken’) en op Nederland als deel van een ‘kopgroep’, wat competitie/positie benadrukt boven inhoudelijke beleidsafwegingen.
NOS
Meer technocratisch en uitleggend: interne markt versterken, procedure en haalbaarheid; minder waarderende taal, minder focus op personen.
Energie
12 februari 2026

Zorgen over overvol stroomnet provincies

Provincies en brancheorganisaties dringen aan op snelle maatregelen tegen netcongestie, omdat nieuwe aansluitingen dreigen stil te vallen en economische groei en woningbouw geraakt worden.

1 nieuwsbronnen
NOS
Benadrukt urgentie en bestuurderszorgen; focust op praktische ingrepen en consequenties, minder op ideologische keuzes of schuldvraag.
Klimaat
12 februari 2026

VS draait klimaatbasisregelgeving terug

De Amerikaanse overheid haalt de wetenschappelijke onderbouwing weg onder klimaatregels, wat gevolgen kan hebben voor emissiebeleid, rechtszaken en internationale klimaatambities.

2 nieuwsbronnen
NOS
Institutionele uitleg en juridische context centraal; minder retoriek, meer mechanisme (wat wordt ingetrokken en waarom dat beleidsmatig telt).
Het Parool
Sterk normatief en persoonsgericht: zet beleid neer als ‘vrij baan’ voor vervuiling en koppelt het aan ‘kolenkampioen’-frame, waardoor intentie en schuld benadrukt worden.
Politiek
12 februari 2026

Nederlands politieke landschap: kabinet en FVD

Berichtgeving over nieuwe kabinetssamenstelling en politieke normalisering van radicaal-rechts, plus zorgen in de Kamer over rechts-extremisme bij Forum voor Democratie.

2 nieuwsbronnen
NRC
Sterke interpretatieve duiding (‘taboe weg’) en nadruk op democratische normstelling rond radicaal-rechts; minder neutraal registrerend, meer verklarend.
Volkskrant
Lijkt (op basis van koppen) te focussen op personele macht/rollen in nieuw kabinet en portrettering van bewindspersonen, wat beleid kan personaliseren; details ontbreken.
Buitenland
12 februari 2026

Machtsstrijd en repressie in buitenland

Artikelen belichten verkiezingen na revolutie, politieke chantagecampagnes en repressie tegen critici, plus escalatie in een burgeroorlog met grote humanitaire gevolgen.

4 nieuwsbronnen
AD
Moreel geladen autoritarisme-frame met focus op onderdrukking en individuele casus; beperkt ruimte voor regime-argumenten of geopolitieke context.
NOS
Strategisch-politiek frame rond Hongarije: campagnevoering, instituties en verkiezingsdynamiek; minder expliciete morele kwalificaties dan AD.
NRC
Transitie- en democratiseringsframe: verkiezingen als mijlpaal na revolutie; relatief weinig over mogelijke nieuwe machtsconcentratie of belangen van leger/elite.
Volkskrant
Kop suggereert duidende oorlogsjournalistiek over Soedan met nadruk op geweldsdynamiek; zonder artikeltekst blijft framingverschil niet te verifiëren.

Bias-indicatoren

Links
Centrum-Links
Centrum
Centrum-Rechts
Rechts

Elk artikel toont hoe verschillende nieuwsplatforms over hetzelfde onderwerp rapporteren, geanalyseerd op basis van toon, woordkeuze en framing.